ថ្មបរិសុទ្ធ, ផាធេណុន, អាធីណា, អាថែនសម័យបុរាណក្លាស៊ីក, ចម្លាក់, អាណាចក្រ, ការស្តារឡើងវិញ និងការចងចាំសាធារណៈ
អាក្រូប៉ូលីសនៃអាថែន
អាក្រូប៉ូលីសនៃអាថែន គឺជាបន្ទាយថ្មខ្ពស់លើទីក្រុងអាថែន ប្រទេសក្រិក។ វាល្បីបំផុតដោយសារប្រាសាទផាធេណុន និងសំណង់សតវត្សទី ៥ មុនគ្រិស្តសករាជ ដែលត្រូវបានសាងសង់ពេលអាថែនជាមជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ និងនយោបាយដ៏សំខាន់។
អាក្រូប៉ូលីសជាអ្វី
Acropolis មានន័យថាទីកន្លែងខ្ពស់ដែលមានការការពារនៅក្នុងទីក្រុងក្រិកបុរាណ។ អាក្រូប៉ូលីសនៃអាថែន គឺជាឧទាហរណ៍ល្បីបំផុត៖ ភ្នំថ្មចោតមួយដែលមានទីសក្ការៈ ប្រាសាទ ច្រកទ្វារ រូបសំណាក និងនិមិត្តសញ្ញាពលរដ្ឋ។ វាមិនមែនជាព្រះរាជវាំងទេ។ វាជាទីសម្គាល់បរិសុទ្ធ និងសាធារណៈដែលភ្ជាប់នឹងអត្តសញ្ញាណរបស់អាថែន។
ភ្នំបរិសុទ្ធ និងនិមិត្តសញ្ញាទីក្រុង
មនុស្សបានប្រើភ្នំនេះយូរមកហើយ មុនពេលសំណង់សម័យក្លាស៊ីកត្រូវបានសាងសង់។ តាមពេលវេលា វាបានភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធនឹងអាធីណា ទេវតាអ្នកឧបត្ថម្ភទីក្រុង។ អាក្រូប៉ូលីសឈរខ្ពស់លើផ្លូវ ផ្សារ ផ្ទះ និងរោងល្ខោនរបស់អាថែន ដូច្នេះប្រាសាទលើភ្នំនេះជាការរំលឹកដែលមើលឃើញអំពីសាសនា សញ្ជាតិ ទ្រព្យសម្បត្តិ និងមហិច្ឆតានយោបាយ។
កម្មវិធីសាងសង់សម័យ Pericles
បន្ទាប់ពីពែរ្សបំផ្លាញអាថែននៅឆ្នាំ ៤៨០ មុនគ្រិស្តសករាជ ទីក្រុងបានសាងសង់អាក្រូប៉ូលីសឡើងវិញក្នុងទំហំធំ និងមានគម្រោងច្បាស់ជាងមុន។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ Pericles ក្នុងសតវត្សទី ៥ មុនគ្រិស្តសករាជ ស្ថាបត្យករ ជាងចម្លាក់ និងកម្មករ បានបង្កើតផាធេណុន Propylaia ប្រាសាទ Athena Nike និង Erechtheion។ លទ្ធផលគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលសាសនា និងជាសេចក្តីថ្លែងអំពីអំណាចរបស់អាថែន។
ផាធេណុន និងអាធីណា
ផាធេណុនគឺជាអគារល្បីបំផុតលើអាក្រូប៉ូលីស។ វាត្រូវបានឧទ្ទិសដល់អាធីណា ផាធេណូស ហើយធ្លាប់ដាក់រូបសំណាកធំមួយរបស់ទេវតានេះ។ សសរ ខ្សែចម្លាក់ pediment និងសមាមាត្ររបស់វា បានធ្វើឱ្យវាក្លាយជាការងារស្ថាបត្យកម្មក្រិកដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងមួយ។ អគារនេះក៏ឆ្លុះបញ្ចាំងពីទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អាថែន រួមទាំងធនធានដែលពាក់ព័ន្ធនឹងអាណាចក្រសមុទ្ររបស់ទីក្រុង។
សិល្បៈ ពណ៌ និងអត្ថន័យ
សព្វថ្ងៃថ្មម៉ាបមើលទៅស្លេក ប៉ុន្តែប្រាសាទ និងចម្លាក់ក្រិកបុរាណជាច្រើនធ្លាប់មានពណ៌ភ្លឺៗលម្អលើផ្ទៃ។ សំណង់អាក្រូប៉ូលីសបានបញ្ចូលស្ថាបត្យកម្ម ចម្លាក់ រឿងព្រេង ពិធីសាសនា និងការនិទានរឿងពលរដ្ឋ។ រូបភាពរបស់វាភ្ជាប់ទេវតា វីរបុរស សង្គ្រាម ក្បួនពិធី និងគំនិតអំពីទីតាំងរបស់អាថែនក្នុងពិភពក្រិក។
ការខូចខាត និងការប្រើប្រាស់ផ្លាស់ប្តូរ
អាក្រូប៉ូលីសបានរស់រានជាច្រើនសតវត្ស ប៉ុន្តែវាបានផ្លាស់ប្តូរជារឿយៗ។ អគារខ្លះត្រូវបានបម្លែងសម្រាប់ការប្រើប្រាស់គ្រិស្តសាសនា និងអូតូម៉ង់ ខូចខាតដោយសង្គ្រាម ត្រូវបានយកចម្លាក់ខ្លះចេញ និងរងផលប៉ះពាល់ពីមេឃអាកាស ការបំពុល និងទេសចរណ៍ច្រើន។ ផាធេណុនខូចខាតធ្ងន់នៅឆ្នាំ ១៦៨៧ ពេលការផ្ទុះបានវាយប្រហារគ្រាប់រំសេវដែលរក្សាទុកក្នុងអគារនោះអំឡុងការឡោមព័ទ្ធ។
ការស្តារឡើងវិញ និងការជជែកវែកញែក
ការងារអភិរក្សសម័យទំនើបមានគោលបំណងធ្វើឱ្យសំណង់មានស្ថិរភាព កែសម្រួលការជួសជុលចាស់ៗ សិក្សាបំណែកបែកបាក់ និងការពារតំបន់នេះ ខណៈពេលអនុញ្ញាតឱ្យសាធារណជនចូលទស្សនា។ អាក្រូប៉ូលីសក៏ជាផ្នែកមួយនៃការជជែកអន្តរជាតិអំពីសារមន្ទីរ និងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ ជាពិសេសចម្លាក់ដែលត្រូវបានយកចេញពីផាធេណុននៅដើមសតវត្សទី ១៩។
ហេតុអ្វីវាសំខាន់
អាក្រូប៉ូលីសសំខាន់ ព្រោះវាប្រមូលប្រធានបទជាច្រើននៃប្រវត្តិសាស្ត្របុរាណនៅកន្លែងតែមួយ៖ សាសនា អាថែនសម័យប្រជាធិបតេយ្យ អាណាចក្រ នវានុវត្តន៍សិល្បៈ សង្គ្រាម ការចងចាំ និងការស្តារឡើងវិញ។ វាមិនមែនជាបាក់បែកសម្រាប់មើលពីចម្ងាយតែប៉ុណ្ណោះទេ។ វាជាកំណត់ត្រាអំពីរបៀបដែលទីក្រុងប្រើស្ថាបត្យកម្មដើម្បីបង្ហាញអត្តសញ្ញាណ និងរបៀបដែលមនុស្សជំនាន់ក្រោយជជែកគ្នាអំពីន័យនៃបេតិកភណ្ឌ។