ពន្លឺពីជីវិត ប្រតិកម្មគីមី សញ្ញាសមុទ្រជ្រៅ fireflies, plankton ភ្លឺ, luciferin, luciferase និងវិវត្តន៍
Bioluminescence
Bioluminescence គឺជាពន្លឺដែលសារពាង្គកាយរស់បង្កើតតាមប្រតិកម្មគីមី។ វាជួយសត្វខ្លះរកគូ ទាក់ទាញសត្វព្រៃ បំភាន់សត្វប្រមាញ់ ទំនាក់ទំនងក្នុងភាពងងឹត និងបង្ហាញថាគីមីវិទ្យា អេកូឡូស៊ី និងវិវត្តន៍អាចបម្លែងថាមពលទៅជាសញ្ញាដែលមើលឃើញបានយ៉ាងដូចម្តេច។
Bioluminescence ជាអ្វី
Bioluminescence គឺជាការផលិត និងបញ្ចេញពន្លឺដោយសារពាង្គកាយរស់។ ពន្លឺកើតចេញពីគីមីវិទ្យាខាងក្នុងសារពាង្គកាយ ក្នុងសរីរាង្គឯកទេស ឬក្នុងបាក់តេរី symbiotic ដែលរស់ជាមួយវា។ វាខុសពីការឆ្លុះពន្លឺព្រះចន្ទ ឬពន្លឺព្រះអាទិត្យ ហើយខុសពី fluorescence ដែលវត្ថុស្រូបពន្លឺខាងក្រៅ ហើយបញ្ចេញវិញនៅ wavelength ផ្សេង។
គីមីវិទ្យានៃពន្លឺរស់
ប្រព័ន្ធ bioluminescent ភាគច្រើនប្រើម៉ូលេគុលបង្កើតពន្លឺឈ្មោះ luciferin និង protein ជំនួយឈ្មោះ luciferase ទោះបីម៉ូលេគុលជាក់លាក់ខុសគ្នារវាងសារពាង្គកាយក៏ដោយ។ អុកស៊ីសែនជាទូទៅចូលរួម។ នៅពេលប្រតិកម្មបញ្ចេញថាមពល ថាមពលមួយផ្នែកចាកចេញជាផូតុង ដែលយើងមើលឃើញជាពន្លឺ។ សារពាង្គកាយខ្លះប្រើ photoproteins ដែលអាចបញ្ចេញពន្លឺភ្លាមៗពេលត្រូវបានជំរុញដោយ ions ដូចជា calcium។
វាលេចឡើងនៅកន្លែងណា
Bioluminescence មាននៅក្នុងបាក់តេរី ផ្សិត dinoflagellates, jellyfish, worms, crustaceans, squid, fish, sharks និងសត្វល្អិតដូចជា fireflies។ វាជារឿងទូទៅជាពិសេសក្នុងសមុទ្រ ដែលពន្លឺព្រះអាទិត្យថយចុះតាមជម្រៅ ហើយពន្លឺដែលបង្កើតដោយខ្លួនឯងអាចក្លាយជាសញ្ញាដ៏មានអានុភាព។ លើដីវាកម្រជាង ប៉ុន្តែ fireflies និងផ្សិតភ្លឺខ្លះបង្ហាញថាយុទ្ធសាស្ត្រនេះមិនកំណត់ត្រឹមទឹកទេ។
ហេតុអ្វីពណ៌ខៀវបៃតងទូទៅ
សារពាង្គកាយសមុទ្រជាច្រើនភ្លឺពណ៌ខៀវ ឬខៀវបៃតង ព្រោះ wavelengths ទាំងនេះធ្វើដំណើរឆ្ងាយក្នុងទឹកសមុទ្រជាងពណ៌ភាគច្រើនផ្សេងទៀត។ ពន្លឺក្រហម ទឹកក្រូច និងលឿងត្រូវបានស្រូបលឿនជាងក្នុងទឹក។ នេះធ្វើឱ្យពន្លឺខៀវបៃតងមានប្រយោជន៍សម្រាប់សញ្ញាចម្ងាយឆ្ងាយ camouflage និង visual contrast ក្នុងមហាសមុទ្របើក និងសមុទ្រជ្រៅ។
របៀបដែលសារពាង្គកាយប្រើវា
Bioluminescence អាចទាក់ទាញគូ ទាក់ទាញសត្វព្រៃ ធ្វើឱ្យសត្វប្រមាញ់ភ្ញាក់ បំភ្លឺវត្ថុជិតៗ ឬលាក់ outline របស់សត្វពីអ្នកមើលពីខាងក្រោម។ Squid និង shrimp ខ្លះបញ្ចេញពពកភ្លឺជាឧបាយកលបន្លំ។ ត្រីខ្លះមាន light organs។ Plankton តូចៗខ្លះភ្លឺពេលត្រូវបានកកូរ បង្កើតរលកចាំងពន្លឺ ឬផ្លូវទឹកភ្លឺនៅពេលយប់។
Bioluminescence និង symbiosis
មិនមែនសត្វភ្លឺគ្រប់ប្រភេទបង្កើតពន្លឺទាំងស្រុងដោយខ្លួនឯងទេ។ ប្រភេទខ្លះផ្ទុកបាក់តេរីភ្លឺក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធឯកទេស ហើយផ្តល់អាហារ និងជម្រកដល់វា។ បាក់តេរីផលិតពន្លឺ ខណៈម្ចាស់ផ្ទះអាចប្រើពន្លឺនោះសម្រាប់ camouflage, signaling ឬ hunting។ ភាពជាដៃគូនេះបង្ហាញថា bioluminescence អាចជាទាំងលក្ខណៈគីមី និងទំនាក់ទំនងអេកូឡូស៊ី។
របៀបដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រសិក្សាវា
អ្នកស្រាវជ្រាវសិក្សា bioluminescence ដោយប្រើ low-light cameras, submersibles, remotely operated vehicles, គីមីវិទ្យាមន្ទីរពិសោធន៍ genetics និងការសង្កេតអាកប្បកិរិយាយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន។ ការងារនេះពិបាក ព្រោះសារពាង្គកាយភ្លឺជាច្រើនរស់នៅក្នុងបរិស្ថានងាយខូច ឬជ្រៅ ហើយពន្លឺខ្លាំងដែលមនុស្សប្រើអាចផ្លាស់ប្តូរអាកប្បកិរិយាសត្វ មុនពេលត្រូវបានកត់ត្រា។
ហេតុអ្វីវាសំខាន់
Bioluminescence សំខាន់ ព្រោះវាបង្ហាញថាជីវិតសម្របខ្លួនទៅនឹងភាពងងឹត និងបម្លែងគីមីវិទ្យាទៅជាការទំនាក់ទំនងយ៉ាងដូចម្តេច។ វាជួយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រយល់អំពីប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីសមុទ្រជ្រៅ ទំនាក់ទំនងសត្វប្រមាញ់និងសត្វព្រៃ វិវត្តន៍ និង symbiosis។ ឧបករណ៍ bioluminescent ក៏ត្រូវបានប្រើក្នុងការស្រាវជ្រាវ និងវេជ្ជសាស្ត្រ ដើម្បីតាមដាន genes, cells, infections និងដំណើរការជីវសាស្ត្រដែលពិបាកមើលឃើញដោយវិធីផ្សេង។