Tropical cyclone, mainit na tubig-dagat, umiikot na hangin, storm surge, malakas na ulan, forecast, paghahanda, at climate risk
Mga hurricane
Ang hurricane ay malakas na tropical cyclone na nabubuo sa ibabaw ng mainit na karagatan at maaaring magdala ng mapanirang hangin, malakas na ulan, storm surge, pagbaha, at pinsala sa baybayin. Ang pag-unawa sa pagbuo at babala ay tumutulong sa paghahanda bago tumama sa lupa.
Ano ang hurricane
Ang hurricane ay mature tropical cyclone na may organisadong thunderstorms at closed circulation sa paligid ng low-pressure center. Tinatawag itong typhoon sa ilang bahagi ng kanlurang Pacific at tropical cyclone sa ibang basin.
Paano ito nabubuo
Karaniwang kailangan ang mainit na tubig-dagat, mahalumigmig na hangin, hindi matatag na atmosphere, sapat na layo sa equator para makatulong ang pag-ikot ng Daigdig, at mababang vertical wind shear.
Istruktura ng bagyo
Ang malakas na hurricane ay may eye, eyewall, at spiral rainbands. Maaaring kalmado ang eye, habang nasa eyewall ang ilan sa pinakamalakas na hangin at ulan. Umaabot ang rainbands nang malayo sa sentro.
Hangin at kategorya
Inuuri ng Saffir-Simpson Hurricane Wind Scale ang hurricane mula Category 1 hanggang 5 batay sa maximum sustained wind. Nakakatulong ito para sa wind damage, ngunit hindi nito inilalarawan ang lahat ng panganib.
Storm surge at pagbaha
Ang storm surge ay tubig-dagat na itinutulak ng hangin papunta sa baybayin, at pinalalala ng alon, tide, hugis ng baybayin, at mababaw na seafloor. Ang malakas na ulan ay nagdudulot din ng pagbaha sa loob ng lupa.
Forecasting at warnings
Gumagamit ang forecasters ng satellite, aircraft, buoy, radar, ocean data, at computer models upang subaybayan ang bagyo. Ipinapakita ng forecast cone ang uncertainty sa track, hindi ang buong lugar ng panganib.
Klima at hurricane
Hindi ibig sabihin ng climate change na lalakas ang bawat bagyo, ngunit ang mas mainit na dagat at atmosphere ay maaaring makaapekto sa ulan, rapid intensification, at coastal flooding dahil sa sea-level rise.
Bakit mahalaga
Mahalaga ang hurricane dahil pinagsasama nito ang natural forces at human exposure. Nakasalalay ang epekto sa hangin, tubig, gusali, emergency planning, komunikasyon, kahirapan, kalusugan, imprastraktura, at tirahan.